Ekim sayımızla birlikte evlerinize, işyerlerinize, doğum odalarınıza ve bekleme salonlarınıza girecek olan “Anne Sütü” dergisinde emzirme ve anne sütüne ilişkin kapsamlı ve güncel bütün bilgileri bulacağınız için, bu yazımda sizlerle deneyimlerimi, gözlemlerimi paylaşmak istedim. Özellikle ilk bebeklerini kucaklarına alan yeni, çoğunlukla da genç annelerin bebeklerini emzirirken sıklıkla yaşadıkları sorunları dile getirmek istiyorum. İlk bebeğimi kucağıma aldığımda 27 yaşındaydım. Anne olmak için çok erken bir yaş değildi ama bebek bakımı ve beslenmesi konusunda bilgim yoktu. Birçok yeni ve tecrübesiz anne gibi ben de ne yapılması gerektiğini çevremden, akrabalardan ve “büyüklerden” gelen direktiflerle, bazen de el yordamıyla öğrendim. Hastanede bebek hemşiresinin emzirme konusunda yardımı birkaç hareket gösterisinden öteye gitmediği için kızımı emzirmeye başladığım ilk günlerin çok da kolay olduğunu söyleyemeyeceğim. Ama öğrendim, öğrendik. O minicik bedeniyle kızım en büyük yardımcımdı. İki ay boyunca emzirme ve sütümün yeterliliği konusunda sıkıntı yaşadığımı hatırlamıyorum. Ancak çalışmaya başlamam tabloyu değiştirdi. Şu an elinizde tuttuğunuz derginin yayın hayatına başladığı yıldı. Yeni dergi, yeni bir sektör, yeni bir iş… Evle iş arasında uzak mesafe, yorgunluk, uykusuzluk, stres… Ve annelik konusunda sudan çıkmış bir balık kadar şaşkın olan ben. Geriye dönüp baktığımda “keşke ve niye?” kelimeleriyle kurduğum cümlelerim. Şu anki bilincim anne sütünün önemi konusunda ne kadar gelişmişse, o zamanlarda bir o kadar yetersizdi sanırım. Ancak bu yetersizlik konuyu önemsememekten ya da adam sendecilikten değildi. Tamamen yanlış yönlendirmelerden kaynaklanmaktaydı. “Bekleyen süt bebeğe yaramaz”, “Acaba sütü bebeğe yaramıyor mu?”, “Bu bebek doymuyor, mama da verelim” sözleri sonunda etkisini buldu ve ben kızıma henüz 2 aylıkken mama vermeye başladım. Ve canımın içi, mutluluk kaynağım kızım; Kardelen vermemem için hiçbir geçerli nedenim olmadığı halde ona verebileceğim en iyi şeylerden biri olan anne sütünden mahrum kalarak büyüdü. Yıllar geçti. Kızım büyüdü, ben büyüdüm. Açıkça dergiyle birlikte büyüdük, bilinçlendim bebek ve çocuk sağlığı ile ilgili hatırı sayılır bilgileri en yetkin kaynaklardan öğrendim. Ve ben ikinci bebeğime hazırlanırken, geçmişten çıkardığım dersler, edindiğim bilgilerle huzurlu, ne yapması gerektiğini bilen ve çevreden gelen her türlü yanlış yönlendirmeyi bertaraf edebilecek donanıma hazır bir anneydim. Sonuç olarak oğlumu dolu dolu 9 ay emzirdim. Zaman zaman kızımla oğlumun gelişimini, sağlık durumlarını karşılaştırıyorum. Çıkardığım sonuç ise her zaman aynı; anne sütü alan bebekler daha iyi gelişiyor, hastalıklara karşı daha dirençli oluyorlar. Şimdi ne yaptığıma gelirsek; “İlk 6 ay sadece anne sütü” sloganıyla Unicef’in gönüllüsü gibi çalışıyorum. Bu çalışmayı sadece dergiye yazı yazmak ya da Emzirme Haftası etkinliklerinde aktif rol almak olarak algılamayın. Sahada da çalışıyorum. Şu anda yakın çevrem ve arkadaşlarım arasında verdiğim bir hizmet de olsa keyifle ve isteyerek yeni doğum yapmış annelerin ilk hastane refakatçisi olmaktan, emzirme çalışmalarının yapıldığı o ilk saatlerde “Emzirme Koçu” olmaktan mutluyum. Anne sütünün önemi ve bebeğin emzirilmesi gerektiğini hemen herkes bilse de uygulamada tam tersi tutumlara rastlamak mümkün. Özellikle anneanneler ve babaannelerin müdahaleleri, zaten telaşlı ve ürkek olan anneyi üzüyor hatta strese girmesine neden oluyor. Oysa anne sütünün oluşumu için huzurlu bir ortam, dinlenmiş ve uykusunu almış bir beden çok önemli. Bu yüzden anne ister sezaryen ister normal doğum yapmış olsun bebeğiyle buluşur buluşmaz, sakin bir odada emzirmeye başlamalı. Elbet bu ilk denemeler çok başarılı olmayacak. Bebeğiniz emme refleksiyle doğmuş bile olsa bu dünyaya acemi, sizse doğumdan çıkmanın yorgunluğunu yaşıyorsunuz. Belki de ilk defa bu kadar küçük bir canlıyı elinizde tutuyorsunuz ve incitme korkusu yaşıyorsunuz. Nasıl emzirildiğini, bebeğin neresinden tutulacağını bilmiyorsunuz. İşte tam da bu anda annenin ihtiyacı olan ona destek verecek, onu emzirme konusunda yüreklendirecek, acemiliğini bir an önce üzerinden atmasını sağlayacak bir yürek. Bu desteği onlara verin, “aman bebek ağlamasın” diye anneleri yanlış yönlendirmeyin. Ağız sütünden sonra normal süt oluşumunun ve artmasının biraz zaman aldığını unutmayın. Bebekler ilk günlerde %10 oranında kilo kaybedebilirler. Bu normaldir ve emmeye devam edip, anne sütü arttıkça kaybettikleri bu kiloyu ve daha fazlasını geri alırlar. “Bebek doymuyor, bu yüzden ağlıyor” gibi müdahalelerle anne ve bebeğe iyilik değil kötülük yaptığınızı, vereceğiniz mama ya da şekerli suyun bebeğin anneyi emmesini engelleyebileceğini, bebeğin ilk aşısı olarak kabul edilen ve onu hastalıklardan koruyacak olan kolostrumu almasına engel olabileceğinizi unutmayın. Anne sütünün bebek için yeterli ve faydalı olmasını sağlayan üç temel nokta var. Dengeli ve sağlıklı beslenerek bol sıvı almak, bebeği sık aralıklarla doğru tekniklerle emzirmek ve annenin huzurlu ve dinlenmiş bir ortamda bulunmasını sağlamak. Annelere bu olanakları sağlayın. Gerisini o bebeğiyle halledecek, size de bu mutluluk tablosunu izlemek kalacak. | |
23 Mayıs 2011 Pazartesi
EMZİRMEYE BAŞLARKEN ANNELERE DESTEK VERİN
PREMATÜRE BEBEKLERİN BESİN İHTİYAÇLARI
| Prematüre bebeklerin besin ihtiyaçları term (vaktinde doğan) bebeklerinkinden daha fazladır. Emme ve yutma koordinasyonu anne karnında 33. haftadan sonra geliştiği için daha önceki haftalarda bebekler gavajla beslenmelidir. 1800 gr.a ulaşmış, klinik bulguları olmayan ve beslenme intoleransı bulunmayan sağlıklı prematüre bebekler taburcu olmadan önce normal anne sütü veya standart mamalar ile beslenmeye başlayabilir. Bronkopulmoner displazi veya konjenital kalp hastalığı gibi sorunları olan prematüre bebeklerin besin ihtiyaçları artar. Anne sütü yoksa 40. haftaya kadar (doğması gereken zamana kadar) özel prematüre mamaları kullanılması uygundur. Sütlerin kalori içeriklerinin artırılması çeşitli yollarla yapılabilir. Ancak kalori ayarlamaları yaparken, uygun oranlarda yağ, karbonhidrat ve proteinin sağlanmasına dikkat edilmelidir. Prematüre bebeğin gerek hastanede yattığı dönemde, gerekse taburcu olduktan sonraki beslenmesi yanlızca besin ihtiyaçlarının karşılanması anlamına gelmez. Bu dönemdeki beslenme şekli, çocuğun tüm yaşamını etkileyebilecek özelliklere sahiptir. Bebeğe kaloriyle birlikte diğer besin elemanlarının da uygun şekilde verilmesi bebeğin beyin gelişimi ile bağırsak ve endokrin fonksiyonların gelişimini etkileyebildiği gibi erişkin yaşta karşılaşabileceği şişmanlık, hipertansiyon ve allerji gibi çok değişik sorunların ortaya çıkmasını da etkileyebilir. Programlama adı verilen bu olay çeşitli fonksiyonlar için değişik dönemlerde ve değişik besin gruplarına bağlı olarak gelişir. Bu nedenle, bebeklerin doğru zamanda doğru şekilde beslenmesi önem kazanır. Prematüre Bebeklerde Katı Gıdalara Başlama Zamanı: Prematüre bebeklerde katı gıdalara başlama zamanı için gözönüne alınması gereken kriterler aşağıda sıralanmıştır: - Başını dik tutmalı, oturma pozisyonunda durabilmeli - Dilini dışarı çıkarma hareketi azalmış olmalı - Düzeltilmiş yaşı 4-6 ay olmalı ANNE SÜTÜ Prematüre beslenmesinde en uygun besin bebeğin kendi annesinin sütüdür. Erken doğum yapan annenin sütü (preterm süt) zamanında doğum yapan annenin sütünden farklılıklar gösterir. Preterm sütün daha fazla total nitrojen, protein, sodyum, klor, magnezyum, demir, bakır, çinko ve erken laktasyon döneminde daha yüksek IgA içerdiği gösterilmiştir. Toplanan anne sütü buzdolabında +4 derecede 48 saat tutulabilir. Prematüre bebekler için, anne sütüne eklenmek amacıyla üretilmiş ve protein, makromineraller, eser elementler,enerji ve vitaminler içeren toz ürünler piyasada mevcuttur. Ancak genel görüş, anne sütünün ek formüllerle zenginleştirilmesinin ağırlık artışının yeterli olmadığı bebeklere sınırlı tutulması yönündedir. Genellikle 1500 gr.ın üzerinde olan prematüre bebeklerin besin gereksinimleri anne sütü ile karşılanabilir. Anne sütü ve emzirme teknikleri hakkında pek çok bilgiye GENEL BİLGİLER başlığı altında "Anne Sütü ve Emzirme" kısmını tıklayarak ulaşabilirsiniz... Vitamin ve Mineral Takviyesi: Günlük alınan besin miktarı ile alınması gereken miktarlarda vitamin alınamadığı için, prematüre bebeklere genellikle multivitamin solüsyonları verilir. Prematüre bebeklerde diğer bebeklerde olduğu gibi 2. aydan itibaren demir eksikliği gelişebileceğinden 1. aydan sonra demir takviyesi başlanmalı ve 12. aya kadar devam edilmelidir. Amerikan Pediatri Akademisi term (zamanında doğan) bebeklere 2. haftadan sonra florür verilmesini önermektedir. Prematüre bebeklere de 6. aydan sonra gerekli görülürse florür verilmesi düşünülebilir. Doktorunuz gerekli gördüğü durumlarda fosfor, kalsiyum takviyesi yapabilir. D vitamini prematüre olsun olmasın tüm bebeklere ilk haftadan sonra verilir. Beslenme Sorunları: Prematüre bebeklerde beslenme sorunlarına daha sık rastlanır. Bu sorunların çoğu hemen doğum sonrası dönemde görülmekle beraber emme ve yutma sorunları uzun süre devam edebilir. Geçici nörolojik immatüritesi veya kalıcı nörolojik defisti olan bebeklerde beslenme sorunları daha sıktır. Kronik akciğer hastalığı ve gastroözofagiel reflüsü olan, değişik kişiler tarafından beslenen bebeklerde de beslenme sorunları daha fazla gözlenir. Hiperaktif öğürme refleksi, bebeğin anne göğsünden, biberonla veya kaşıkla hiçbir şekilde beslenemediği özel bir durumdur. Beslenme sorunu olan bebekte günlük aldığı miktar hesaplanmalı, normal fizik muayeneye ilaveten refleksler değerlendirilmedir. Prematüre bebeklerde kabızlık da nadir olmayan bir durumdur. Uzun süreli kabızlıklarda bazı tetkikler gerekebilir. Anne sütü alan bebeklerde kabızlık nadirdir. Fonksiyonel bir kabızlık varsa ilk aylarda mama içindeki su mikatarını artırmak faydalı olabilir. Daha sonra ise günlük besinler içindeki tahılların artırılması düşünülebilir. Lavmanlar ve fitiller ancak geçici bir çözüm sağlar ve çok gerekli olmadıkça kullanılmamalıdır. |
BEBEĞİNİZİN CİLDİNİ KORUYUN!
| Bebeklerin cildi, erişkinlere ve hatta çocuklara göre çok daha hassas olduğundan, kıyafet seçiminden kullanacağınız nemlendiricilere kadar birçok noktaya dikkat etmelisiniz.Konuyla ilgili, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uz. Dr. Necati Yıldırım bizleri bilgilendiriyor. Bebeğinizin cildinde, yağ doku yoktur; bu nedenle her türlü dış etkenlere karşı zayıf ve korunmasızdır. Bebekler anne karnında gebelik suyu (amniyon sıvısı) içinde yaşar. Gebeliğin son dönemlerinde bebeğin tüm vücudunu saran verniks kazeoza dediğimiz mumsu, yağlı ve yapışkan cilt koruyucu tabaka oluşur ve bir nevi bebeği dış etkenlere karşı korur. Bebekler doğduğunda bu tabaka ile doğar ve bu nedenle bebeklerin yıkanmaması, bir bezle hafifçe silinmesi gerekir. Çünkü bu tabaka onu doğumdan sonraki ilk günlerde dış dünyaya adapte olurken korunmasını (ısı farkı, enfeksiyon, cilt kuruluğu gibi…) sağlar. Bu tabaka ilerleyen günler içinde zaten kendiliğinden kaybolacaktır. Bebeklerin cildi çocuk ve erişkinlerden farklı olarak çok daha yumuşak, hassas ve incedir, yağ doku yoktur; bu nedenle her türlü dış etkenlere karşı zayıf ve korunmasızdır. Ayrıca vücutları çok küçük olduğundan ortamın ısı değişikliklerinden çok daha fazla ve de hızlıca etkilenip bozulurlar. İdeal oda ısısı erişkinlerde 20±2 derece iken bebeklerde ise bu rakam 24±2 derecedir. Bebeklerin baş/gövde oranı diğer yaş gruplarından yüksek olduğundan başın korunması çok önemlidir. Aylar geçtikçe bebeklerin cildi giderek erişkine benzemeye başlar. Bu nedenle hassas olan bu cilt ebeveynlerin korumasına muhtaçtır. Normalde erişkinlerde cilt pH’sı 5.5 civarı (hafif asidik) iken bebekler doğduğunda pH:6.4-6.8 arasıdır; yani neredeyse nötrdür. Bebeklerin cilt pH değeri zaman geçtikçe asidikleşir ve bir müddet sonra erişkin değerine ulaşır. Bu nedenle bebeklerin kullanacağı tüm ürünler de (krem, nemlendirici, bebe yağı, şampuan, deterjan vs.) bu pH değerine uygun olarak nötral olmalıdır. Aksi taktirde bebeğimizde istenmeyen sorunlar oluşur. Tabii işin bir de kişiye özel cilt yapısı boyutu vardır ki bu da ailesel, genetik ve çevresel etkenlerle her bebeğin kendine ait özel bir cilt yapısı olduğu gerçeğidir. Yani bazı bebekler daha hassas olduğundan dolayı her yönden uygun malzemeler kullanılsa bile yine de olumsuz etkilenip alerji, pişik, isilik, cilt kuruluğu gibi istenmeyen sorunlar maalesef gelişebilir. Mesela sarışınlar, beyaz tenliler, atopik dermatiti olanlar, alerjik bünyeliler, ailesinde veya yakın akrabasında alerjik hastalık (astım, saman nezlesi, göz nezlesi, egzema gibi…) öyküsü olanlar, doğuştan cilt kuruluğu (kseroderma) olanlar diğer bebeklere göre çok daha hassas olduğundan bu tür sorunlar daha çok görülür ve tedaviye dirençli olur, ara ara tekrarlar. Bebeğinizin odasını nemlendirmeyi unutmayın! • Bebeklerin cildi çok hassas olduğundan cilt bakımını hiçbir sorun yokken koruyucu olması için yapmalıyız ki alerji, pişik, isilik, cilt kuruluğu oluşmasın. • Bebeğinizin cildi normalden kuru ise nemlendirici sürebilirsiniz. • Doğum sonrasında göbeği düşene kadar dezenfektan (%70’lik alkol gibi) ve gazlı bezle göbek bakımı yapmalıyız. • Günde bir kere bebe yağı (özellikle banyodan sonra) sürebiliriz, odamız normalden kuru ise nemlendirici sürebiliriz. Eğer odamız çok kuruysa sıcak bir suyu odaya koyup ortamın nemini arttırabiliriz veya suni nem yapıcı makineler kullanabiliriz. • Bebeğimizin odasında oksijeni paylaşacak fazla sayıda bitki ve insan bulunmamalıdır. • Pişik oluşumunu önlemek için yumuşak, anatomik ve içerik olarak bebeği rahatsız etmeyecek; idrarı iyi emen, pamuklu, pişik kremi emdirilmiş uygun alt bezi kullanmamız gerekir. Ayrıca idrar-gaytanın bebeğimizi rahatsız etmemesi için 3-4 saatte bir altını değiştirmeliyiz ve pişik önleyici kremler sürebiliriz. • Pişik kremi olarak genellikle çinko oksit, dekspantenol, hamamelis virginia veya bitkisel içerikli olan kremler kullanılmaktadır. Eğer pişik üzerine mantar eklenmişse tedaviye antifungal kremler de eklenmelidir. Eğer bebeğin altını geç açarsak pişik riski artar. Bebeğiniz, yeterince kilo almaz veya kaybederse cilt kuruluğu ve çatlaması olabilir Bebeklerde en sık görülen cilt sorunları; cilt kuruluğu, cilt soyulması, cilt soğukluğu (hipotermi), isilik, pişik, toksik eritem, ter bezlerinin iltihabı (miliarya), atopik dermatit, egzema, kseroderma, kafada konak’dır. Bunların en iyi tedavisi koruyucu yani sorun gelişmeden önleyici tedavidir. Bunu da bebeğin ortam ısısını, giyim şeklini, cildine en uygun malzeme seçimini ve periyodik cilt bakımını bilinçli yaparak sağlayabiliriz. Mesela isilik ve toksik eritemin en sık nedeni oda ısısının fazla olması veya bebeğin fazlaca giydirilmesidir. Pişiği önlemek için ise alt bezini sık değiştirmek, uygun bez kullanmak, pişik kremi sürmek, ıslak pamukla genital bölgeyi temizlemek gerekir. Pudra kesinlikle kullanılmamalıdır; çünkü pişiği arttırır. Pişik kremleri isilikte de faydalıdır. Konak için bebe yağı veya banyo sonrası zorlamadan bir fırçayla temizlemek yeterlidir. Eğer faydalı olmazsa düşük dozda kortizon içeren merhemler sürülebilir. Atopik dermatit, egzema ve cilt kuruluğu genelde alerjik bünyeli kişilerde görülür ve bebe yağı, nemlendirici sürmek genelde yeterlidir. Ama bunlar yeterli gelmezse çok düşük doz kortizonlu kremleri de kullanmak gerekebilir. Bebekler yeterince kilo almaz veya kaybederse cilt kuruluğu ve çatlaması olabilir. Ayrıca bebeklerde bazı lekeler vardır ki; bunlar doğumda vücudun farklı yerlerinde vardır ve zamanla kaybolmaktadır. Mesela alında (özellikle 2 kaş arasında), göz kapağında, saçlı deride veya vücudun farklı yerlerinde genellikle kırmızı renkte olabilir. Sakral gamze ise kuyruk sokumunda omuriliğin kapanma yerinde bulunur ve çoğunlukla geçicidir. Bebeğinizi giydirirken bunlara dikkat edin!• Bebeğimize giysi seçerken rahat, kullanışlı, bebeğin anatomik ve bünyesel özelliklerine uygun olmasına dikkat etmeliyiz. • Bebeklerin cildi çok hassas olduğundan sentetik veya yünlü giysiler bebeğin cildini tahriş edebilir, bu yüzden pamuklu veya penye giysiler kullanılmalıdır. • Bebek vücut ısısını 36–37,5 (ideali 36,5-37 arası) derece arasında tutulacak şekilde mevsiminde ve oda ısısına göre uygun kalınlıkta (ne ince, ne de kalın) giydirilmelidir. Bebeğin fazla giydirilmesine gerek yoktur ve aşırı giyim bebeğin ısı dengesini bozar. • Bebeğin ısınıp ısınmadığını anlamak için ellerini ölçü olarak almak doğru değildir, çünkü bebeklerin dolaşım sistemi yeterince olgunlaşmadığından el ve ayakları vücudunun diğer yerlerinden daha soğuktur. • Bebeğimiz her hapşırdığında üşüdüğünü düşünmemeliyiz; güneş ışığına tepki veriyor veya burnunu temizliyor olabilir. Bebeğinizin üşüdüğünden şüpheleniyorsanız elinizin tersiyle bebeğinizin ensesini, kollarını ve giysilerin altında kalan bölgeleri kontrol edin. • Her türlü hava koşulunda öncelikle ısıtılması gereken yer bebeğin başıdır; bebeğin başı örtülmediğinde ısı kaybı fazla olur ve yeterli kadar saç olmadığı için üşür. • Her zaman yumuşak, kolay giydirilip çıkarılabilen ve düğme kullanılmayan giysiler tercih edilmelidir, çünkü bebekler düğmeleri yutabilir. • Ayaklarına mutlaka çorap, başına ise çok sıcak havalar hariç şapka giydirilmelidir. • İlk 3-4 ay için pamuklu tulum giysiler tercih edilmelidir. 2-3 haftadan sonra zıbın yerine pamuklu atlet ya da kısa kollu badiler daha uygun olabilir. • Kıyafetlerin etiketleri kesilmeli, yetişkinlerinden ayrı yerde yıkanmalı ve özel bebek deterjanları kullanılmalıdır. • Ayrıca bebek giysileri giyilip çıkarılırken çok rahat olmalı, onun hiç bir hareketini kısıtlamamalıdır. Yakası geniş olan ve boyundan geçerken zorlanmayacak, kolları bol ve az miktarda kapama gerekenler tercih edilmelidir. • Kurdele, bağcık veya başka bir aksesuarı olan giysiler bebeğin boynuna dolanabileceği veya cildini rahatsız edebileceği için tercih edilmemelidir. • Bebeğe giysisini giydirirken yakasını ve boynunu iyice açmalı, giysiyi boyundan geçirirken mümkün olduğunca açmaya ve germeye çalışmalı ve kulaklarla buruna takılmasına engel olmalıyız. • Bebeğin giysilerini çıkarırken sırtını ve başını destekleyerek önce başı çıkarılır, sonra yakasını açılır ve yüzünden uzak tutarak kafasından sıyrılır. |
SÜNNET
| “Oldu da bitti maşallah...” Erkek anne babalarının en merak ettiği konulardan biri de “sünnet”in zamanlaması. Aslında ülkemizde 5-12 yaş arasında yapılan sünnet, son yıllarda yenidoğan döneminde de tercih ediliyor. Sünnetsiz penisSünnet olmamış penisin ucunda gevşek görünümlü bir deri parçası bulunur. Bu deri parçası, ilk aylarda ya da bebeğin ilk yıllarında kendi başına penisten ayrılır. Sünnetli penis Penisi sarmalayan deri, penisin ucu açık kalacak şekilde yukarıdadır. Sünnet edilmiş penisin iyileşmesi yaklaşık 10 gündür. Sünnet kararını etkileyen faktörler • Dini inançlar: Müslümanlarda olduğu gibi, Yahudiler de dini kuralları gereği bebeklerini sünnet ettirirler. • Temizlik: Sünnet edilen bir penisi temizlemek daha kolaydır. • Sağlık: Enfeksiyon, kanser ve cinsel yolla bulaşan hastalıkların riskini azaltır. • Görünüş: Penisi saran deri kıvrımı alındığında daha iyi bir görünüm sağlanır. • Dışlanma sendromu: Çocukların, babalarından ve arkadaşlarından farklı oldukları için kendilerini kötü hissetmelerini engeller. Ülkemizde sünnet genellikle 5-12 yaş arasında yapıldığından, acı, çocuklarda daha bilinçli bir şekilde yaşanır. Belki de bu nedenle, kesilen yerin acısını geçiştirmenin tekerlemesidir: “Oldu da bitti maşallah, nazar değmez inşallah”... Ancak son yıllara bakılırsa sünnet, yenidoğan döneminde yapılan bir cerrahi müdahale aynı zamanda. Çünkü, ileride çocuğunun canının yanmasını istemeyen kimi anne babalar, bebekleri henüz doğmuşken, bu operasyonu yaptırmak istiyorlar. Ayrıca bu dönemde yapılan sünnetin iyileşme süreci de daha kısa. Yenidoğan sünneti Her erkekte penis ucunu örten bir deri kıvrımı bulunur. Sünnet, bu deri kıvrımının ortadan kaldırıldığı, cerrahi bir müdahaledir. Doğum hekimi ya da pediatri tarafından genellikle doğumun ilk veya ikinci gününde uygulanan bu işlem, bebeğin ilk bir ayına kadar yapılabiliyor. Ancak bazı durumlarda yenidoğan bebeklerde sünnet yapılmaması gerekiyor. Bebek prematüre veya hasta ise, ailede hemofili hastalığı öyküsü var ise, hipospadias gibi doğuştan penis anomalisi var ise, yenidoğan sünneti uygulanmamalı. Sünnet gerçekten faydalı mı? Sünnetin tıbbi gerekliliği konusundaki görüşler muhtelif. Bu konuda kimi bilim insanları, tıbbi bir zorunluluğu olmadığı görüşünde. Oysa bazı bilimsel verilere göre, yenidoğan sünneti yapılan bebeklerde idrar yolu enfeksiyonu riski azalıyor. Buna göre, sünnetli olan çocukların idrar yolları enfeksiyonuna yakalanma riski, sünnetsiz çocuklara göre 8-20 kat daha az. Asıl önemlisi, yaşamın ilerleyen yıllarında penis kanseri ve AIDS gibi cinsel yolla bulaşan hastalıkların da riskinin azaldığı, bilimsel bir veri olarak karşımızda duruyor. Yenidoğan döneminde yapılan sünnetin avantajları ise, sünnet derisindeki damarlar çok küçük olduğundan kanamayı azaltıyor. Ayrıca sünnet sonrası bakım oldukça kolay ve iyileşme daha hızlı gerçekleşiyor. Diğer cerrahi işlemler gibi, sünnet de enfeksiyon ve kanama riski taşır. Kimi işlemlerde, deri kıvrımı çok kısa veya uzun kesilir. Böylece sünnet derisi iyileşemez. Ağrı verici işlem, bebeklere ilk 24-48 saat içerisinde huzursuzluk verebilir. İşlem nasıl yapılır? Yenidoğan sünneti, genellikle bebek doğduktan 24-48 saat sonra yapılır. Operasyon için ameliyathanede özel ısıtılan ve aydınlatılan bir masa hazırlanır. Klasik cerrahi yöntemin yanı sıra, “çan” yöntemiyle de yapılan sünnet işlemi, 15-20 dakika gibi kısa bir sürede yapılabilir. Buna göre sünnet, işlemden 45 dakika kadar önce anestezik bir krem sürülüyor ve halk arasında "çan" adı verilen (Gomco Clamp) bir alet yardımıyla yapılıyor. Sünnet derisinin iki metal parça arasında sıkıştırılması sonucunda yapıldığı için, ek dikiş konulmasına gerek kalmıyor. Yenidoğan sünnetinde, bebeklere lokal anestezi uygulanır. Bebeklerin acı duymasını engellemek için, operasyon bölgesini uyuşturucu özelliğe sahip, çok ince iğne ile lokal anestezik ilaçlar kullanılır. Yenidoğan sünneti, lokal anestezi ile yapıldığından bebeğin aç kalması gerekmiyor. Tok karnına getirilen bebek uyuyacağı için, operasyon daha rahat gerçekleştirilir. Operasyon sonrasında da bebeğin beslenmesinde herhangi bir sakınca bulunmuyor. Sünnet sonrası bakımı Sünnet işleminden sonra, doktor bebeğinizin penisine antibiyotikli bir krem sürerek, steril bir bezle sargılar. Hastanedeki hemşirelerden, penisi nasıl temizleyeceğinizi ve pansuman yapacağınızı öğrenin. Eve geldiğinizde, sünneti takiben 3-4 gün boyunca antibiyotikli kremi, günde üç defa penis etrafına sürün ve yine steril bir bezle kapatın. Bebeğinizin bezini ıslandıkça değiştirin ve suyla temizleyin. Penisinin temizliğinde asla sabun, pudra ve losyon gibi ürünlerden kullanmayın; bunlar peniste iritasyon sebebidir. Bebeğinizin sünnet derisi iyileşinceye ve göbek bağı düşünceye kadar banyo yaptırmayın. Bebeğinizin penisi 1 hafta-10 gün içinde iyileşecektir. Konulan dikişlerin alınmasına gerek yoktur; çünkü kendiliğinden eriyerek düşerler. Bu süre boyunca, penis başında sarımsı bir akıntı ya da tabaka görülmesi normal bir durumdur. Ancak bir haftadan uzun bir süredir devam ederse, doktorunuzu aramalısınız. Sünnetin komplikasyonları Yenidoğan sünneti, basit ve risksiz bir operasyon olarak değerlendirilebilir ancak işlem yapılırken ya da sonrasında çeşitli komplikasyonlarla karşılaşılabilir. Buna karşı hazırlıklı olmalısınız. Bunlardan en önemlileri; kanama, enfeksiyon riski, yetersiz sünnet nedeni ile yeniden sünnet derisinin daralması (fimozis) ve cilt yapışıklıklarıdır. Bu tür komplikasyonları en aza indirmek için yapılacak şey çok basittir. İşlem, steril şartlarda, cerrahi prensiplere uyularak, deneyimli bir uzman tarafından yapılırsa, ortada korkulacak hiçbir neden kalmaz. Bu arada sünnet sonrası bakım da ihmal edilmemelidir. Doktora başvurulması gereken durumlar Bebeğinizde aşağıdaki belirtilerin birini ya da birkaçını görüyorsanız, durumu mutlaka doktorunuza haber verin. • Penisten kan veya akıntı geliyorsa, • İdrar çok az geliyorsa, • Penis başı mavi veya siyah bir renk alıyorsa, • 37,8’den yüksek ateş, kötü koku, penisten gelen akıntı, şişlik gibi enfeksiyon belirtileri varsa. Yenidoğan döneminde yapılmazsa... Yenidoğan döneminde sünnet yapılmadığı durumlarda önerilen yaş, 1.5-3 yaş ya da 6 yaş sonrası. Tıbbi olarak zorunlu olmadıkça 3 ile 6 yaş arasında sünnet önerilmiyor. Çocuğunuz 1- 2 yaşları arasındaysa, ona kısa açıklamalar yapmanız gerekebilir. İleride arkadaşları sünnet olurken, kendisinin de tekrar sünnet olup olmayacağını sorabilir ve bu soru işareti onda kaygı yaratabilir. Bu nedenle ona bir daha sünnet olmayacağına yönelik açıklama yapmak kaygısını yok edecektir. 3-6 yaş arası neden sakıncalı? Bu yaşlar, çocukların cinsel kimlik gelişimlerinin önemli olduğu bir dönem. Bu dönemde çocuk, bir yandan kendi cinsine ait kimlik özelliklerini oluştururken; öte yandan çocuğun cinsel organı ve diğer cinsle arasındaki farklılıklar önem kazanır. Birbirlerinin cinsel organlarını merak eden kız ve erkek çocukları, aradaki ayrımı fark ettiklerinde değişik bir süreçten geçerler. Kız çocuğunun pipisi olmadığını keşfeden erkek çocuğu, onun bu organını yitirdiği, bu durumda kendisinin de kaybedebileceği endişesi taşımaya başlar. Bu endişeye iğdiş edilme (kastrasyon) korkusu denir. 3-6 yaş arasının korkuların yoğunlaştığı bir dönem olduğu da unutulmamalıdır. Tüm bu öğelerin yanı sıra toplumsal olarak da “pipi”ye verilen önem düşünüldüğünde, 3-6 yaş arasında sünnet olmanın çocuklarda yaratabileceği sorunlar anlaşılabilir. Büyüklerin şaka yolla pipisinin kesileceği, koparılacağı hatta yenileceğini söylemesi, çocuktaki kayıp duygusunu aşırı derecede artırabilir. Böyle bir süreç yaşayan çocuğun bu dönemde sünnet ettirilmesi, tüm bu korkularının bir anlamda gerçek olduğu mesajını vermekle eşdeğerdir. |
DÜŞÜK ÖYKÜNÜZ VARSA DİYABETE DİKKAT!
| Eğer ileri yaş hamilesiyseniz ve aşırı kiloluysanız, hamileliğinize diğer anne adaylarına göre biraz daha fazla özen göstermelisiniz. Aileniz de şeker hastası olan varsa ve bebeğinizi 4000 gramdan fazla doğurduysanız, biraz daha dikkatli olmanız gerekmektedir. İç Hastalıkları Bölümü Uzm. Dr. Güler Türkeş Ateş: “Hamilelik ve diyabet konusu; gebelikte ortaya çıkan diyabet (Gestasyonel diyabet) ve diyabetik gebe (Pregastasyonel diyabet) olmak üzere başlıca iki çerçevede ele alınmaktadır.” diyor ve Gestasyonel diyabet hakkında bizleri bilgilendiriyor: Normal seyreden hamileliklerde dahi anne adayında ortaya çıkan bazı değişiklikler, anne ve bebeğin yaşamını tehdit edebilir. Bundan dolayı anne adayının hamilelik öncesinde, vücudun temel fonksiyonları ile düşüklere ve sakat bebek doğumuna neden olabilen virütik hastalıklar açısından kontrolden geçmesi hayati öneme sahiptir. Kontrol sonrası herhangi bir tıbbi sakınca olmaması durumunda hamileliğe karar verilmesi uygun olur. Hamilelik nedeni ile oluşabilecek sorunların başında diyabet gelir. Basitçe ifade edecek olursak Diabetes Mellitus (şeker hastalığı) insülin salgılanması veya insülinin etkisindeki yetersizlik nedeni ile ortaya çıkan, gıdalarla alınan karbonhidrat, yağ ve protein kullanımındaki bozukluktur. Gestasyonel diyabet; gebelik öncesinde belirti vermeyen ancak gebelikle birlikte aşikar hale gelen diyabet olarak tanımlanabilir. Gebelikte ilk üç ayın bitiminden itibaren oluşan hormonal değişiklikler sonucu vücutta, kan şekeri seviyelerinden birinci derecede sorumlu olan insüline karşı direnç gelişir. Bu direnç artışında, gebelikte yüksek miktarda salgılanan hormonlar -HPL (Human Plasental Laktojen), östrojen, progesteron, prolaktin, kortizol ve büyüme hormonu- rol oynar. Sıklığı %1 ile 4 arasında değişen gestasyonel diyabet gebelik sona erdikten sonra çoğu vakada ortadan kaybolur. Vakaların bir kısmı ise glukoz kullanımı bozuk veya diyabetik olarak hayatlarına devam eder. Özetle, vakaların yaklaşık % 50’si takip eden yıllarda diyabetik olacaklardır. Tanısal yaklaşım anne adayının risk sınıflamasına göre yapılır, anne adayları kabaca düşük ve yüksek riskli olmak üzere iki grup olarak ele alınır. Düşük riskli gebeler Ailede diyabet öyküsü olmayanlar, 25 yaşından küçük olanlar, Normal kiloya sahip olanlar ve Önceki gebeliklerinde herhangi bir sorun yaşamamış olanlar düşük riskli gruptadır. Yüksek riskli gebeler Ailede diyabet varlığı olanlar, İleri yaşta olanlar, Aşırı kilolu olanlar, Önceki hamileliklerinde diyabeti tespit edilmiş olanlar, Tekrarlayan düşük öyküsü varlığı olanlar ve Sakat veya iri bebek (4000 gramın üzerinde) doğurmuş olanlar yüksek riskli gruptadır. Ne yapmalı? Tüm anne adayları –risk grubuna bakılmaksızın- hamileliklerinin 24-28. haftalarında gestasyonel diyabet için tarama yaptırmalıdırlar. Bu tarama testi, günün herhangi bir saatinde gebenin aç olup olmadığına bakılmaksızın 50 gram glukoz verilerek yapılır. Glukoz alımından bir saat sonra ölçülen kan şekeri 140 mg/dl altında ise normal kabul edilir, 140 mg/dl’nin üzerinde ise 3 saatlik glukoz yükleme testi (OGTT) uygulanır, 200mg/dl’nin üzerinde ise gastasyonel diyabet tanısı konur. Yükleme testi çoğunlukla; en az 3 gün serbest karbonhidratla beslenme sonrası, 100 gram glukoz verilerek, açlık ve izleyen 3 saat boyunca saat başı kan örnekleri alınarak uygulanır. Tedavide beslenme şekli önemlidir Gestasyonel diyabet tedavisi öncelikle tıbbi beslenme tedavisidir. Diyetin kabaca %50-55’i karbonhidrat, %30’u yağ, % 20‘si proteinden oluşmalıdır. Alınması gereken günlük kalori miktarı gebelik öncesi ideal kiloya göre hesaplanır ve ortalama kilo başına 25-35 kcal ‘dir. Anne zayıfsa (< % 80 ideal ağırlık) 40 kcal / mevcut kg/gün Anne obez ise (% 120-150 ideal ağırlık) 24 kcal / mevcut kg/gün Anne morbid obezse (>% 150 ideal ağırlık) 12-20 kcal / mevcut kg/gün Hastaların bu dönemde demir ve kalsiyum ihtiyaçları karşılanmalı, hastalar günlük aktivitelerine devam etmeli, egzersiz ve yürüyüşler ile kilo vermeye çalışmalıdır. Diyet ve egzersiz ile kan şekerleri hedef düzeyde tutulamıyorsa insülin tedavisine geçilmelidir. Hedef kan şekeri düzeyleri Açlık 60-100 mg/dl 1. Saat tokluk 100-140 mg/dl 2. Saat tokluk 100-120 mg/dl Gece 80-100 mg/dl Doğum eylemi esnasında 60-100 mg/dl HbA1C < %6 İlk üç ayda bulantı ve kusmalar varsa hipoglisemi riski artar, insülin gereksinimi azalabilir. Özellikle bu dönemde sık kan şekeri takibi yapılmalıdır. Kan şekerinin 200 mg/dl üzerinde bulunması halinde idrarda mutlaka keton bakılmalı ve pozitif saptanması durumunda doktora danışılmalıdır. Sakkarin içeren tatlandırıcılar bebek üzerinde zararlı etki yaptıkları gösterilmemiş olmakla birlikte plesentadan geçmektedir. Aspartam içeren tatlandırıcılar plesentadan geçmediğinden rahatlıkla kullanılabilir. Gebelik süresince yetersiz karbonhidrat alımı, insülin yapıp öğün atlamak, aşırı egzersiz yapmak ve gebelik kusmaları nedenleri ile hipoglisemi görülebilir ki bu durumda sık kan şekeri takibi ketoasidoz gibi hipoglisemiyi de önleyecektir. 32. haftadan itibaren haftada bir fetal iyilik testleri yapılmalıdır. Belirli aralıklarla ultrasonografik ölçümler ile fetüsün büyüklüğü, plasentanın durumu ve amniyon sıvısının miktarı değerlendirilmelidir. Burada son derece önemli olan nokta gestasyonel diyabet tanısı alan hastalar doğumdan sonra da izlenmeli ve doğum sonrası 6-8. haftalarda 75 gram glukoz yükleme testi ile kalıcı diyabetin yerleşip yerleşmediği tespit edilmelidir. |
HAMİLELİK ÇATLAKLARI CANINIZI SIKMASIN
| Hamilelik her yönüyle dikkat ve bakım isteyen bir süreçtir. Bu yüzden sağlıklı bir bebek sahibi olmanın yanında, annenin de kendine özen göstermesi gerekir. Alınan fazla kilolarla birlikte bozulan psikolojiye bir de doğum sonrası çatlaklar eklendiğinde, aynada biraz keyfiniz kaçabilir. Ama biz, çatlakları fazla düşünmeden daha sağlıklı bir hamilelik geçirmeniz içinKadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op.Dr.Çağatay Utku’dan ne gibi önlemler alacağınızı öğrendik. Çatlaklar alt derinin elastikiyetini ve hormonal dengesini kaybetmesiyle oluşur. Hamilelik sırasında vücudun her geçen gün genişlemesiyle birlikte gerginliğini kaybeden ciltte kuruma, elastikiyetin kaybolması ve hassasiyet görülür. Özellikle göğüsler, karın ve baldırlar en fazla etkilenenlerdir. Hamilelikte ANİ YA DA OLMASI GEREKENDEN DAHA FAZLA KİLO ALANLARDA çatlaklar daha yoğun olarak görülmektedir. Çatlak neden oluşur? Fakat gerçekte henüz hiç kimse çatlak olgusunun gerçek sebebini ve bazı kişilerde niçin oluşmadığını bilmemektedir. İşin ilginç yönlerinden biri de eğer sık hamilelik söz konusu değilse, çatlaklara 25 yaşından genç olanlarda daha sık rastlanmasıdır. Ani ve çok kilo almalar, durumu daha da kötüleştirebilir. Önce kırmızı, daha sonra sedefimsi bir cilt altı yarası oluşumu ile belirginleşen çatlakların özellikle oluştuğu yerler; göğüsler, karın bölgesi ve kalçalardır. Çatlakların her ne kadar daha ziyade hamileliğin son üç ayında oluştuğu söylense de bu, ancak karın bölgesi için geçerli olup, ilk haftalardan itibaren büyümeye başlayan göğüsler için değildir. Doğumdan sonra vücudunuzun deforme olmaması için hamilelik sırasında çok uzun süre banyoda kalmaktan kaçınmalısınız. Eğer bundan vazgeçemiyorsanız, hiç olmazsa çıkmadan önce ılık bir duş alıp bebeğinizi rahatlatın. Aslında yalnızca ılık bir duş en uygunudur. Duş sırasında cildinizi fazla gerip parlatmamaya çalışarak, HAFİF YAĞLI BİR SABUN ve doktorunuzun önereceği uygun bir KREM kullanarak cildinizi yumuşatın. Arada bir yapılacak HAFİF KESE de kan dolaşımını arttırır. Daha sonra kol ve bacaklarınıza VÜCUT SÜTÜ de sürdüğünüzde günlük vücut bakımınız bitmiş demektir. Cilt tipine göre çatlak oluşumu değişir mi? Genetik yapı çatlak oluşumunu belirleyen çok önemli bir faktördür. Çatlaklara esmer ve kumrallarda daha az rastlanır. Gebelikte hiçbir ürün kullanmamasına rağmen çatlak oluşmayan kişiler olabildiği gibi, Çok özen gösterdiği halde yoğun çatlakları oluşan kişileri de görebiliriz. Ama yine de pek çok faktörün var olan durumu artırıp azaltabileceği unutulmamalıdır. Sadece gebelik esnasında değil öncesinde de yaşam tarzımız, beslenme alışkanlıklarımız cildimizde görülecek değişimlerde önem arz eder. Hamilelik çatlakları kalıcı mıdır, engellenebilir mi? Hamilelikte çatlaklar genellikle kalıcıdır, ancak erken dönemde uygulanacak bazı tedavi uygulamaları ile hafifletilebilmektedir. Bu çatlakları tamamen engellemek mümkün değil, fakat derinin nemini, yağını artıran, elastikiyetini koruyan genellikle lokal kullanılan birtakım ürünlerle olabildiğince az oluşması sağlanabilir. Bunun dışında gebelik esnasında bol su içmek, sebze ve meyve tüketimine dikkat etmek faydalı olabilir. Gebelik öncesinde spor yapanlarda ve sigara içmeyenlerde çatlakların daha az görüldüğünü de hatırlatalım! Çatlaklara karşı alınacak önlemler Çatlaklara karşı önlemler de yok değildir. Mücadeleye ne kadar erken başlanırsa o kadar iyi sonuç alınır. Hamileliğin ilk aylarından itibaren söz konusu vücut bölgelerine çatlak kremlerini tatbik etmeye başlayın. İyice nüfuz ettirecek kadar vakit ayırın ve bunu doğuma kadar sürdürün. Bir tek gün bile atlamayın. Kremden tasarruf etmeyin. Alt deri lifleri ne kadar yumuşak olursa, o kadar kırılgan olurlar. Bu yüzden fazla ve çabuk kilo almamaya çalışın. Şansınızı daha da arttırmak için üçüncü aydan itibaren, her altı haftada bir vücut masajı yaptırın. Bu hücrelerin daha iyi beslenmesini sağlayıp artıkların atılmasını kolaylaştıracaktır. Yalnız dikkat! Masaj mutlaka elle yapılmalıdır. Göğüsler Hormonal etki altında çok hızlı büyüyen göğüslere, biraz can yaksa bile özel göğüs toniği ile hafifçe masaj yapılmalıdır. Toniği genişçe boyun ve omuzlara kadar sürün. Çünkü göğüslerin etrafını da kuvvetlendirmek gerekir. Daha sonra, dairesel hareketlerle çatlak kremini göğüs başlarına gelmeyecek şekilde uygulayın. Sıkı olmayan fakat sağlam sutyenleri tercih edin. Eğer göğüsleriniz fazla büyürse, sutyeni gece de takmaya devam edin. Ancak göğüslerin büyümesi düzenli olmadığı için önceden sutyen almayın. Bebeğinizi emzirmeyi düşünüyorsanız, son ayda önden fermuarlı veya çıtçıtlı bir sutyen alabilirsiniz. Hamilelik döneminde cilt çok hassastır. Dolayısıyla tahrişlerden kaçının. Doğumdan sonra şişkinliği inmiş olan karın bölgesi, inceltici ve kuvvetlendirici etkilere sahip kremlerle beslenmelidir. Bu, söz konusu bölgeyi daha kısa zamanda kendine getirecektir. Eğer bebeğinizi emziriyorsanız aynı bakımı göğüslerinize de göstermelisiniz. Çünkü göğüsler emzirme sırasında süt gelirken devamlı büyür ve küçülürler. Yine bebeğinizi rahat emzirebilmeyi ve göğüs uçlarınızda çatlakların oluşmasını engellemek istiyorsanız, hamileliğinizin 8. ayından itibaren göğüslerinizi emzirmeye hazırlamalısınız. “Bu nedenle, banyodan sonra kullanılacak Lanolin ve Zeytinyağı içeren Nas Lanolin göğüs ucu kremi, doğum sonrası hem annenin acı çekmesini engelleyecek hem de bebeğin gelişimi için gerekli olan süre süt vermesini kolaylaştıracaktır.” Bilindiği gibi, zeytinyağı antiseptik (bakteri, mantar ve mikrop üremesini engelleme gibi) bir özelliğe sahiptir. |
MİDE BULANTILARIYLA BAŞETMENİN 10 YOLU
| Hamileliğinizin ilk gününden beri mide bulantısı çekiyor ve bundan sürekli şikayet ediyorsanız bilin ki yalnız değilsiniz! Hamile kadınların yarısından çoğu aynı ortak sorunu yaşıyor. Bu şikayeti en aza indirmenin yolları ise Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Aykan Özçelik'in katkılarıyla hazırladığımız yazımızı okumaktan geçiyor. Anne olmaya hazırlanmak, doğum gibi mucizevi bir olayı gerçekleştirecek bir kadının heyecanla geçirdiği en özel anların başında geliyor. Bu güzel anları baltalayan şikayetler de olmasa her şey daha mükemmel olacak aslında. Özellikle, hamileliğin ilk üç ayında yoğun bir şekilde hissedilen mide bulantıları, annelik fikrine alışmaya çalışan kadınların en büyük sorunu oluyor. Ve ne yazık ki, anne adaylarının yarısından çoğu bu ortak problemi yaşıyor. Peki mide bulantıları neden oluyor? Bulantıların nedeni belirsiz Hamileliğin ilk aylarında hissedilen mide bulantılarının nedeni tam olarak bilinmiyor. Ancak bu şikayetlerin hamilelikte salgılanan bazı hormonlardan ve psikolojik faktörlerden kaynaklandığı tahmin ediliyor. Döllenmenin gerçekleşmesiyle artmaya başlayan progesteron hormonu mide kapakçığında gevşemeye ve bağırsak hareketlerinde azalmaya neden olduğundan mide bulantısına yol açıyor. Hamileliğin 3. ayına doğru bu hormonlar kanda arttığı için bulantılar da şiddetleniyor. Ayrıca östrojen hormonunun artması kokulara karşı aşırı hassasiyet yarattığından mide bulantıları sıkça tekrarlıyor. Hamilelikte mide bulantısına neden olduğu düşünülen teorilerden bir diğeri de, yumurtalıklardan ve yeni oluşan bebekten salgılanan steroid ve Beta-HCG hormonları. Ancak her kadının bu hormonlara gösterdiği tepki farklı olduğundan bulantı miktarı ve etkisi de değişiyor. Birçok hamilelikte anne adayının sağılığı ciddi şekilde bozulmadan hamileliğin 3. ve 4. aylarında kendiliğinden azalıp, kayboluyor. Eğer ikinci üç aydan sonra bulantı şikayetleri devam ediyorsa bir uzmana başvurmak gerekiyor. Bulantılar sağlıklı bir hamileliğin habercisi Anne adaylarının çoğu mide bulantılarından şikayet etse de uzmanlar bulantıları, hamileliğin iyi gittiğinin bir habercisi olarak nitelendiriyor. Tabi eğer günde beş defadan fazla kusmuyorsanız. Böyle bir durumda aşırı sıvı kaybı ve beslenme sorunları hem sizin sağlığınızı hem de bebeğinizin sağlığını tehlikeye sokacağından mutlaka doktora gitmelisiniz. Doktorunuza başvurmadan kesinlikle bulantı kesici hap kullanmayın. Bu ilaçları sadece doktor kontrolünde alabilirsiniz. Bu arada bulantıların 16. haftadan sonra sona ereceğini aklınızdan çıkarmayın. O tarihten sonra bulantısız hamilelik günleri sizi bekliyor. Fakat “benim bulantım olmuyor” diyorsanız, merak etmeyin siz de normal ve sağlıklı bir süreç geçiriyorsanız. Ayrıca şunu da belirtelim ki, normal bir mide bulantısı anne karnındaki bebeği etkilemiyor. Bu nedenle bebeğiniz için endişelenmenize gerek yok. Bulantıyla baş etmenin yolları Bulantılar, her ne kadar sağlıklı bir hamileliğin habercisi desek de, anne adaylarının bu duruma alışmaları hiç de kolay değil. Bunun için derlediğimiz öneriler bulantıyla baş etmenizi kolaylaştırabilir. • Mide bulantıları genellikle sabahları görülür. Bu yüzden açlığınızı hafifletmek ve bulantınızı önlemek için bir parça ekmek, kraker ya da tatlı bisküviler atıştırmanız bulantıyı azaltabilir. Bal ya da reçel de aynı işlevi görür. • Yağlı ve aşırı baharatlı yiyeceklerden mümkün olduğunca uzak durun. Bunun yerine hem sağlıklı beslenmek hem de midenizi yormamak adına meyve, sebze gibi besinleri tercih edin. • Eğer mide bulantısıyla birlikte kusma problemi de yaşıyorsanız, bol bol sıvı tüketin. • Kusmaya bağlı olarak hamilelerde bazen B1 ve B6 vitamini eksikliği görülüyor. Bunu önlemek için doktorunuza danışarak vitamin takviyesi yapın. • Çorba ve diğer sıvıları öğünlerde değil, katı yiyeceklerden bir saat sonra öğünler arası yiyin. Böylelikle vücudunuzun susuz kalmamasını engeller. • Yemeklerden sonra bir müddet dik oturun. Bu mide bulantısını azaltacaktır. • Gece yiyeceğiniz yoğurt, süt, meyve suyu, ekmek ya da küçük bir sandviç sabah bulantısını azaltabilir. • Yemekten hemen sonra dişlerinizi fırçalamayın. • Stresten uzak durmaya çalışın. Vakit buldukça ayaklarınızı uzatıp, başınızı hafifçe yükselterek dinlenin. • Bulantı hissettiğiniz zaman azar azar gazoz, maden suyu türü veya karbonatlı su türünden sıvılar tüketin. • Eğer mide bulantısına yol açan kokulardan rahatsız oluyorsanız, bir süre evinize kokulu ürünler (soğan, sarımsak, parfüm... vb) sokamamanızda yarar var. • Diğer sorularınız için doktorunuzun ve diyetisyeninizin görüşünü almalısınız. Bunlara ek olarak gerekli tıbbi tedavide kusmayı önleyici ilaçlar, vitaminler ve mineraller tavsiye edilir. |
ZATÜRREE
ZATÜRREE ve gerçekler... Toplum sağlığını tehdit eden sağlık sorunlarının başında gelen zatürree, dünyada her yıl 4,5 milyon insanın ölümüne neden oluyor. Son günlerde ülkemizdeki zatürree olaylarında yaşanan büyük artış ise dikkat çekiyor. Türkiye’de her yıl ortalama 500 bin kişinin bu hastalığa yakalandığı tahmin ediliyor. Yaş, cinsiyet, meslek ya da sosyo-ekonomik durum tanımayan zatürree mevsim de gözetmiyor... Her an herkesi pençesine düşürebilecek kadar sinsi bir hastalık olan ve en son ünlü basketbolcü İbrahim Kutluay’ı da hasta eden zatürree ile ilgili olarak Halk Sağlığı Uzmanı Doktor Tuna Yavuz’dan bilgi aldık. Halk arasında ‘zatürree’ olarak bilinen pnömoni, özellikle risk grubu hastalarda ölümle sonuçlanabilecek ciddi bir akciğer hastalığı. Küçük çocuklarda, ileri yaştakilerde ve kronik bir hastalığı bulunan kişilerde daha ağır seyreden bu hastalık zamanında ve doğru müdahale edilmezse ölümle sonuçlanabiliyor. Hangi belirtiler ortaya çıkıyor? Zatürree olan hastalar tipik olarak grimsi bir renge bürünüyorlar ve ateşleri genellikle 39 derecenin üzerinde oluyor. Öksürük ve çoğu zaman pas renginde olan koyu kıvamlı balgam ise zatürreenin diğer önemli belirtileri. Hastalık genç erişkinlerde genellikle şiddetli bir titremenin ardından ateş yükselmesiyle aniden başlıyor. Buna karşılık yaşlılarda son derece sinsi bir şekilde başlayıp ve zatürree izlenimi vermeden gelişebiliyor. Hatta, kimi zaman çok yaşlı hastalarda öksürük çok az oluyor, hiç balgam çıkmıyor ve ateş de yükselmiyor. Ancak hasta yorgun görünüyor ya da bilinci bulanıklaşıyor. Vücut ısısı düşüp ve şok tablosu ortaya çıkıyor. Zatürreeye neden olan bakteriler (pnömokoklar), aynı zamanda kan ile tüm vücuda yayılarak bakteriyemi adı verilen tabloya ve beyin zarında da menenjit gibi ciddi enfeksiyonlara neden olabiliyorlar. Her yirmi zatürree vakasından biri ölümle sonuçlanırken, her on bakteriyemi vakasından ise üçü ölümle sonuçlanıyor. Zatürree nasıl bulaşıyor ? Zatürreeye neden olan pnömokok, üst solunum yollarında koloniler oluşturan ve normal florayla birlikte bulunan bir tür bakteri. Bu pnömokoklar kişiden kişiye, bir iki metrelik mesafelerden yakın temas sonucu bulaşıyor. Tek başına ya da solunum damlacıklarıyla birlikte solunum yolundan vücuda giren pnömokoklar, burun ve ağız boşluklarının birleştiği yerde bakteri kolonileri oluşturuyor. Bakteri genellikle aile içinde, özellikle küçük çocuklar ve okul çocukları arasında yayılma eğilimi gösteriyor. Hastalığın yayılması çoğu zaman viral üst solunum yolları enfeksiyonları ile birlikte oluyor. Pnömokok enfeksiyonu grip kadar bulaşıcı olmamakla birlikte zatürree salgınları daha çok insanların kalabalık şekilde bir arada yaşadığı yerlerde, askeri kamplarda, tutukevlerinde ve yatılı okullarda görülüyor. Ne sıklıkta görülüyor ? Dünya Sağlık Örgütü’nün verilerine göre, dünyada her yıl her bin kişiden 10-15’inin zatürreeye yakalandığı sanılıyor. ABD’de her yıl pnömokoklara bağlı zatürreeden 100 bin- 175 bin kişi, bakteriyemiden 50 bin kişi ve menenjitten üç bin kişi hastaneye yatıyor. Yaklaşık 20 bin ila 40 bin kişinin de hayatını kaybettiği bildiriliyor. Türkiye’de ise, Sağlık Bakanlığı istatistiklerine göre her yıl yaklaşık 90 bin zatürree vakası görülüyor ve iki bin beş yüz civarında kişi hayatını kaybediyor. Ancak uzmanlar Türkiye için gerçek rakamın çok daha yüksek olduğunu ifade ediyor ve yaklaşık 500 bin kişinin her yıl zatürreeye yakalandığını belirtiyor. Zatürree ve gerçekler Zatürree, en gelişmiş ülkelerde bile tanı ve tedavi yöntemlerinin, hastane ve yoğun bakım olanaklarının çok artmasına rağmen sık görülen ve ölümlere neden olan dünyanın bilinen en eski hastalıklarından biri. Zatürree özellikle; küçük çocuklarda, yaşlılarda, kalp, şeker, böbrek ve bronşit hastalarında ölümlere yol açabiliyor. Tüm zatürree vakalarının yarısından sorumlu olan pnömokokların giderek penisilin ve başka birçok antibiyotiğe karşı direnç kazandığı saptanmış. Bu yüzden zatürree tedavisinde kullanılan antibiyotikler etkisiz olabiliyor. Tıptaki tüm gelişmelere rağmen en gelişmiş ülkelerde bile kana mikrop karışan zatürreelerde ölüm oranı çok yüksek. Yapılan araştırmalarda pnomokok zatürreesinden ölen kişilerin %50’sinin ilk 48 saat içinde bir başka deyişle tanı konulup tedaviye henüz başlayamadan öldüğünü ortaya koyuyor. İşte tüm bu nedenlerden dolayı zatürree hastalığından korunmak büyük önem taşıyor. Pnömokokların yol açtıkları zatürree vakalarını önlenmesinde ise ‘aşı’ önemli bir yer tutuyor. Zatürree aşısı Zatürree aşısı, pnömokok bakterilerine karşı antikorların yapımını sağlayarak organizmayı bunlara karşı kuvvetli hale getiriyor. Pnömokokların 90’dan fazla türü var. Aşı içinde bu pnömokoklar içinde en çok hastalık yapabilme özelliği olanlar bulunuyor. Tek bir doz aşı ile yıllar süren bir bağışıklık elde ediliyor. Bazı durumlarda aşının 5 yıl sonra tekrarlanması gerekiyor. Kimler zatürree aşısı olmalı? Dünya Sağlık Örgütü, ölümcül sonuç doğurabilecek bu hastalıkta risk gruplarının; özellikle kalp, akciğer, böbrek hastaları, diyabet gibi kronik hastalıkları olan kişiler ve 65 yaşını aşan yaşlılar olduğuna dikkat çekiyor. Bu guruplarda yer alanların zatürree aşısı olmaları önemli bir koruma faktörü oluşturuyor. Ayrıca, çocuk yurtları ve huzurevi gibi toplu yerlerde yaşayanların da aşılanarak zatürreeden korunması gerektiği vurgulanıyor. Pnömokok aşısı 2 yaşından küçük çocuklarda ise önerilmiyor. Diğer yandan, zatürree aşısının belli bir zamanı yok. Zatürree her mevsimde ortaya çıkabilecek bir hastalık olduğundan aşısı da yılın her döneminde yaptırılabiliyor. |
MEMEDEN KESERKEN NELERE DİKKAT ETMELİ?
| Bir anne ve bebeği arasında en güzel bağın kurulduğu andır emzirme. Bebek bu anda annesinin kalp atışlarıyla huzur bulur, anne bebeğini kendi sütüyle beslemenin hazzını yaşar. Ancak her güzel şeyin bir sonu var. Emmeye alışan bebeğinizi, memeden kesme sürecinde dikkatli olmalısınız. Bu süreci sağlıklı bir şekilde atlatmak için nelere dikkat etmeniz gerektiği konusunda ..... ‘dan bilgi aldık. Memeden ayırma döneminde; • Emzirmeyi bırakmaya hazır olmanız ve bebeğinize bu süreçte destek olmanız çok önemli. • Bebeğinizle tensel-dokunsal iletişimi sürdürmeye devam etmelisiniz. • Bu süreçte kararlı olmalısınız, bebeğinize güven vermelisiniz. • Bu dönemde bebeğinizle güç savaşına girmekten kaçınmalısınız. Bebek doğar doğmaz annesini içgüdüsel olarak emmeye başlasa da, bu eylem zamanla anne ile bebek arasında duygusal bir bağın oluşmasını sağlıyor. Bebek annesini emerken onun kalp atışlarını duyuyor, annesinin okşamalarıyla kendini güvende hissediyor, anne ise bebeğini kendi sütüyle beslemenin hazzını yaşıyor. Ne var ki, doğumdan sonraki ilk haftalarda bebek, annesini ayrı bir kişi olarak değil, kendisinin ayrı bir uzantısı olarak algılıyor. Anne bebeğine dokundukça, onu kucağına aldıkça, göz teması kurdukça emzirme süreci boyunca bebeğin kendilik duygusu gelişiyor. Eğer emzirme huzurlu ve çevresel uyarılardan uzak bir ortamda gerçekleşiyorsa bebek kendini güvende ve huzurlu hissediyor. Bu güven ortamında bebeğin belleğindeki anne imgesi de, anne memesiyle özdeşleşiyor. Peki memeden ne zaman kesmeli? Memeden kesmek için 12. aya doğru kademeli olarak emme süresinin azaltılmaya başlanması gerekiyor. Çünkü 12. ayda bebek ilgisini çevreye yöneltmeye, yürümeyle birlikte bağımsız olma ve anneden ayrılma denemelerine başlıyor. Temel güven duygularının gelişmesi için bebeğinizin bu çabalarını desteklemeniz çok önemli. Çünkü bebeğinizin bireyselleşmesinin gerçekleşmesi sizin tutumunuza bağlı. Sağlıklı bir tutum sergilemeniz ise sizin de emzirmeyi bırakma açısından hazır olup olmadığınızla yakından ilgili. Bu nedenle gerektiğinde kararlı olup bebeğinize sınır koyabilmelisiniz. Bu dönemde bebeğiniz yürümeye başlama aşamasında olduğundan huzursuz ve kaygılı olabilir. Bu nedenle de sizi emerek rahatlamak isteyebilir. Onu rahatlatmak için emzirmek yerine başka alternatifler sunmalı, bebeğinizle olan etkileşiminizi sürdürerek, özellikle tensel-dokunsal sevgi alışverişinizi devam ettirmelisiniz. Aksi takdirde çocuğunuz reddedilmişlik duygusu yaşayabilir. Eğer memeden ayırma 15. aya kadar gerçekleşmemişse bundan sonrası daha zor bir süreci kapsar. Çünkü bu dönemde çevreye olan ilgisi dış dünyadan anneye yönelerek, 15. aya kadar yaşadığı keşfetme döneminden sonra güvenliği annede aramaya başlıyor. Bu dönemde bebek anneden ayrılmaya daha da direneceği için memeden ayırma güçleşiyor. Memeden keserken neler yapmalı? Bebeğinizin gelişimi için memeyi bırakması gerektiğini biliyorsunuz ama çocuğunuz bunun nedenini anlamayacak kadar küçük. O ana kadar istediği her zaman ulaşabildiği memenin şimdi neden kendine yasaklandığını anlamıyor, kızıyor, hırçınlaşıyor, ağlıyor, inatla size karşı geliyor. Uzmanlar bu gibi durumlarda çocukla inatlaşmamak gerektiğini, ona uymanızı ama memeden kesmeyi planlı ve aşamalı olarak uygulamak gerektiğini belirtiyorlar. Memeden keserken aşağıdaki yöntemleri uygulamanız hem sizin hem de bebeğinizin bu süreci daha rahat geçirmesini sağlayabilir: • Günde bir kez emzirmeyi atlayarak işe başlayın. Emzirmeyi keserken önce biberona sonra kaba (suluk) veya doğrudan kaba geçirebilirsiniz. Bir öğün emzirmeyin ve biberonla veya kap ile beslenmeye çalışın. Öğle öğününde deneyebilirsiniz. Besin maddesi olarak varsa sağılmış anne sütü, hazır biberon maması (formül süt) veya 1 yaştan büyük ise inek sütü verebilirsiniz. Kademeli olarak bir öğün-bir öğün azaltın, bebeğiniz zamanla alışacaktır. • Emzirme sürenizi kısaltın. Bebeğin memede kalış süresini azaltın. Eğer genellikle 5 dk. emiyorsa 3 dk. ya düşürün. Emzirme sonrası yaşına uygun bir ek besin verin. Elma suyu veya inek sütü olabilir. • Eğer aralıklı olarak emziriyorsanız emzirmeyi ertelemeyi deneyin. 1 yaşından büyük çocuğunuz göğsünüzü sorarsa da sonra emzireceğinizi anlatın ve ilgisini dağıtın. • Siz etrafta değilken eşinizin veya bir yakınınızın bebeği biberonla veya kaptan beslemesi faydalı olabilir. Annenin ev dışında olması biberondan emmeyi kolaylaştırabilir. Biberonu almak istemiyorsa zorlamayın. Zamanla alışacaktır. Aşırı zorlama yapılırsa tamamen reddedebilir. • 1 yaşından büyükse bebeğinize nerede ve ne zaman emzireceğinize kısıtlamalar koyabilirsiniz: “Sadece bu koltukta ve uykudan önce emebilirsin” veya “sadece hava karardıktan sonra emebilirsin”. • Gece öğünlerinin kesilmesi her zaman daha zordur. Bu nedenle gece emzirmeyi kesmeyi en sona bırakın. Tüm beslenmesini biberondan veya kaptan yapması birkaç ay sürebilir. Emmeyi bırakmazsa çeşitli sorunlar çıkabilir • Psikolojik sorunlar yaratabilir. 2 yaşından sonraki dönemde çocuk hala anneyi emiyorsa, sosyal ilişki kurmada güçlük, içe dönüklük, sosyalleşememe, özgüven geliştirememe gibi davranış problemleri ortaya çıkabilir. • Meme emmek çocuğunuzun dişlerini etkiler. Biberon ağzı denilen problem daha çok biberondan beslenen çocuklarda görülmesine rağmen, meme emen çocuklarda da görülebiliyor. Çürük riskine ağızda biriken süt neden oluyor. Bir yaşında çocuğunuz meme emerken yani ağzında süt varken uyuyakaldığında, süt kalıntıları gece boyunca dişlerin çürümesine neden oluyor. Bundan dolayı, geceleri süt içen çocuğun süt kalıntılarıyla uykuya dalmasına izin vermemek, mümkünse dişlerini bir bez yardımıyla temizlemek gerekiyor. • İştahını kesebilir. Yeni yürümeye başlayan çocuğunuz daha çok enerjiye ihtiyaç duyar. Memeden veya biberondan kopmamış ve öğünlerini bu yolla karşılamaya çalışan bebeğinizin iştahı kesilebileceği gibi katı besinlere olan ilgisi de azabilir. • Kendini rahatlatacak diğer becerileri keşfedemeyebilir. Çocuklar kendilerini kötü hissettikleri zaman kendilerini rahatlatacak şeyler ararlar. Bu rahatlatıcı unsurlar zamanla gelişir. Oysa kendini kötü hissettiği her zaman annesinin memesine dönebilen bir yaşındaki bir çocuk, annesi yanında olmadığı zaman ne yapması gerektiğini öğrenemez. Annesini devamlı yanında ister. |
BABALAR GÜNÜ YAKLAŞIYOR ONA ÖZEL BİR PASTA ALABİLİRSİNİZ
| Misket Pasta, Babalar Günü’ne özel pasta ve kurabiye tasarımları hazırladı. Misket Pasta’nın birbirinden ilginç tasarımları babalar için farklı hediye seçeneği anlamına geliyor. Babalar Günü’nde genelde aynı tarz hediyeler alındığından yola çıkan Misket Pasta bu özel günde farklılık yaratacak. Maça düşkün babalardan arabalara düşkün babalara kadar her türlü konu ve görsel için pasta siparişi vermek mümkün.www.misketpasta.com adresinde bulunan binlerce tasarımdan seçim yamak mümkün. Dış görünümünün yanı sıra lezzete de önem veren Misket Pasta ürünlerinin hiçbirinde katkı malzemesi bulunmuyor. Ürünlerde doğal tereyağ kullanılırken, gerek şeker hamurunu, gerekse dekorasyonlu kurabiyeleri renklendirmekte doğal gıda boyaları kullanılıyor. Birbirinden ilginç Misket Pasta tasarımları için birkaç gün önceden sipariş vermek yeterli. |
ALERJİK ÇOCUKLARI POLENLERDEN UZAK TUTMAK İÇİN
| Polen alerjisi olan çocukları bahar aylarında korumak gerekiyor. Havada uçuşan bu bitki tozlarından tamamen kurtulmak imkansız olsa da bazı önlemlerle alerji riskini azaltmak mümkün. Amerikan Hastanesi Göğüs Hastalıkları Bölümü’nden Dr. Elif Altuğ Kolsuk polenlerden korunmak için yapılabilecekleri anlatıyor: • Hangi polenlere alerji geliştiği saptanmalı • Medyada polen mevsimine uygun günlük hava raporları olmalı ve bunlar takip edilmeli • Polenlerine alerjik olduğu bilinen bitkilerden olabildiğince uzaklaşın • Evin kapı ve pencereleri sıkıca kapatın • Evde ve arabada polen filtreleri kullanın • Evdeki polen düzeyi çok yüksek ise hava temizleyicisi kullanılmalı • Polenlerin atmosferde yoğun olduğu zamanlarda çocukları dışarı çıkarmayın • Dış ortamda ağzı ve burnu koruyan maskeler kullanın • Polen zamanı ağaçlık, çimenlik yerlerden çok, deniz kenarını tercih edin • Dışarıda çocuklarınıza güneş gözlüğü takın ve eve dönünce hemen yüzünü yıkayın • Şapka takın ve yatmadan saçlarını yıkayın çünkü yapışan polenler uykuda yakınmalara yol açabilir. • Eve gelir gelmez dış ortamda kullanılan giysileri çıkarın |
GÜNIŞIĞI KİTAPLARI'NDAN ÇOCUK KALBİNE BİR YOLCULUK DAHA!
| Çağdaş çocuk edebiyatının klasiklerinden kabul edilen, Hans Christian Andersen Ödüllü Angela Nanetti’nin “Dedem Bir Kiraz Ağacı” romanı 8-12 yaş çocuklar için Günışığı Kitaplığı tarafından Türkçe’ye çevrildi. Ölüm gibi zor bir konuyu çocuk gerçekliğine taşıyan kitap, küçük Tonino’nun gözünden büyükleri şiirsel bir dil ama gerçeklikle anlatıyor. Kır yaşamı, doğa sevgisi, torun dede ilişkisi, ölüm, değişim… Hepsi bu kitapta. |
DARÜŞŞAFAKA VE P&G İLE ÇOCUKLAR HAYALLERİNİ GERÇEKLEŞTİRMEYE DEVAM EDİYOR
1863 yılından beri faaliyet gösteren, Türkiye’nin en köklü ve güvenilir sivil toplum kuruluşlarından olan Darüşşafaka Cemiyeti, çocuk odaklı projeleri ile dikkat çekmeye ve takdir görmeye devam ediyor. Babası olmayan, maddi durumu yetersiz çocuklara sunduğu kaliteli eğitimle, yaşamlarında önemli değişimler yaratan Darüşşafaka sadece sağladığı yüksek eğitim olanakları ile değil, sosyal ve kültürel aktiviteleri ile de geleceğin kurucusu olacak çocuklara çağın ve yaşamın gerektirdiği yaklaşımları sunuyor. Bu çalışmalar kapsamında P&G işbirliği ile 2 yıldır sürdürülen Hayalden Gerçeğe Projesi’nin bu yılki başlangıcı İzmir’de atıldı. Fotoğraf Kulübü öğrencileri Efes ve Şirince bölgelerinde tarihi ve doğal güzellikleri karelerken, farklı tecrübeleri de deneyimleme şansını yakaladılar. Basın gurubu olarak bizlerinde eşlik etme fırsatı bulduğumuz bu gezide dikkat çekmeyen, ufak ama çok önemli ayrıntılarda vardı. Örneğin gezi bölgelerinin kararı çocuklarla birlikte alınıyor. Yani çalışmanın her aşamasında karar ve eylem hakları mevcut. Gidilecek bölgedeki okullardan öğrencilerle de buluşup, onlarda programa dahil ediliyor. Darüşşafaka’lı çocuklar fotoğraf makinesi olmayan öğrencilerle gruplar kurarak, onlarla makinelerini ve bilgilerini paylaşıyorlar. Efes ve Şirince’ye düzenlenen bu gezide P&G Kurumsal İletişim Müdürü Melike Özener ve Darüşşafaka Cemiyeti Yönetimi Kurulu Üyesi Beşir Özmen de bulundu. Melike Özener çocukların fotoğraf konusundaki hayallerinin Türkiye’nin kültürel değerlerlerine ev sahipliği yapan şehirleri keşfetmek olduğunu bu amaçla İstanbul’u, Mardin, Hasankeyf, Amasra ve Safranbolu’yu gezip fotoğrafladıklarını belirtirken, Beşir Özmen Darüşşafaka Eğitim Kurumları olarak “eğitimde fırsat eşitliği” ilkesiyle Türkiye’nin dört bir yanındaki çocukları çatıları altında yetiştirdiklerini, P&G ile yürütülen “Hayalden Gerçeğe” projesi ile çocukları ortak hayallerde buluşturduklarını belirtti. “Bu amaç, bizim misyonumuzla da çok örtüşüyor. Projenin ilk hayali olan Hayalden Gerçeğe Fatin Gökmen Planetaryumu 2009 Nisan ayında faaliyete başladı. Bugüne kadar 10 bine yakın çocuğumuz gökyüzünü keşfetme olanağı buldu. Fotoğraf platformuyla da yüzlerce çocuğumuza ulaştık. Hayalleri gerçekleşen çocuklarımız mutlu, biz de onlara bu olanağı yaratabildiğimiz için çok mutluyuz. Darüşşafakalı çocuklarımızın dışında başka çocukların da yaşamlarına değer katmak bizi gururlandırıyor.” açıklamasında bulundu. |
DÜNYA SÜT GÜNÜNDE ÇOCUĞUNUZA SÜT İÇİRMENİN 10 YOLU
7'den 70'e herkesin vücudu için gerekli olan bütün besinleri dengeli olarak içinde bulunduran tek besin olan süt özellikle çocuklar için şart. Büyüme ve gelişmenin temel yapı taşlarını içeren süt, vücutta kalp, sinir ve kas hücreleri gibi hayati fonksiyonların devamlılığı için çok önemli. Sütün yararları saymakla bitmiyor ancak artık süt pek rağbet edilen içecekler arasında yer almıyor. Çocukluklar arasında “Ben bebek miyim süt içeyim” inanışına ek olarak, aileler de “ Çocuğum artık büyüdü, elimde bir bardak sütle peşinde koşturacak değilim” diyerek çocukların büyüme gelişme dönemlerinde bu eşsiz besin kaynağından faydalanması gerekliliğini göz ardı ediyor. Memorial Şişli Hastanesi Beslenme ve Diyet Bölümü’nden Dyt. Yeşim Çelik, “21 Mayıs Dünya Süt Günü” dolayısıyla sütle ilgili önemli bilgiler veriyor. Kalsiyum deposuYaşamın her döneminde tüketilmesi gereken süt ve süt ürünleri, özellikle büyüme ve gelişme dönemlerinde, gebelik ve emzirme sürecinde daha fazla önem kazanmaktadır. Süt ve süt ürünleri bu dönemlerde en fazla ihtiyaç duyulan mineral olan kalsiyumun en iyi kaynağı olarak gösterilmektedir. Yoğurt kanseri engelliyor Kalsiyum çocukların kemik ve diş oluşumlarının tamamlanmasında, ileriki yaşlarda kemik yoğunluğunun azalmasını önlemede, gebe ve emziklilikte artan ihtiyaca bağlı depolardaki azalmayı önlemede yardımcıdır. Ayrıca bir süt ürünü olan yoğurdun sağlığı geliştirici etkisi artık herkesin bildiği bir gerçektir. Yoğurtta bulunan bakterilerin kanser, enfeksiyonlar, gastrointestinal hastalıklar ve astım gibi hastalıkları önleyici etkileri bilinmektedir. Bunun yanında yoğurdun içerdiği probiotik ve prebiotik maddelerin; kabızlık, ishal, kalp hastalıkları, şeker, kemik erimesi ve kalın bağırsak kanseri gibi çeşitli rahatsızlıklara iyi geldiği, bağışıklık sistemini güçlendirdiği özellikle immunoglobulin A’dan zengin olduğu, B grubu vitaminler ve folik asit sentezinde yer aldığı, laktozun sindirimini kolaylaştırdığı ve ishali önleyici etkisinin bulunduğu da bilinmektedir. Çocuğunuza Sütü Sevdirin Memorial Etiler Tıp Merkezi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü’nden Uz. Dr. Gökhan Mamur, çocuklara sütü sevdirmenin yolları hakkında önerilerde bulundu. 1. Hamileyken süt için. Çocuğunuzun tat duyusu ilk aşamada sizin karnınızdayken gelişmeye başlar. Siz hamileyken yediğiniz yemeklerin tadı amniyotik sıvınıza geçer. Çocuğunuz doğup büyüdükçe bu vereceğiniz gıdalar süt de dahil olmak üzere bu şekilde ona hiç de yabancı gelmeyecektir. 2. Yaşamın altıncı ayından itibaren süt verebilirsiniz. Yıllardır çocuk hekimleri olarak “ilk bir yıl inek sütü vermeyin” diyoruz ancak artık biliyoruz ki ek gıdalara altıncı aydan sonra geçildiğinde dengeli beslenme ile inek sütü de verilebilir. Bu şekilde çocuğunuz erkenden sütün tadına alışacaktır. Ancak günlük süt ürün miktarının 500 ml. ‘yi geçmemesi demir eksikliği ve kansızlık riski için önemlidir. 3. Kendiniz süt için ve ona örnek olun. Çocuklar sözlerle değil çevresinde gördüğü hareketlerle öğrenir. Onlar sizleri birer idol gibi görür ve sizin yaptıklarınız “asla yanlış olamaz” onlar için. Bu nedenle çocuğunuzun yanında sütü bardağınıza doldurun ve kana kana için. 4. Kardeşler arası yarış iyi bir yöntemdir. Kardeşi veya akranları arasında süt içme yarışı yapabilirsiniz. Bilirsiniz aralarında rekabet olunca hemen hemen her şey yaptırabilirsiniz. 5. Pipet içimi kolaylaştırır. Çocuklar pipete bayılırlar. Yalnızca süt içerken kullanabileceği renkli, şekilli pipetler kullanmasına izin verin. 6. Renkli ve eğlenceli bardaklar her zaman işe yarar. Eğlenceli bardak kullanmak da pipet gibi çocukların süt içmesine yardımcı olacaktır. Hatta bırakın “özel süt bardağını” alışverişe gittiğinizde o seçsin. 7. Süt takvimi yapın. Süt hergün içilmelidir. Çocuğunuz süt içtikten hemen sonra da en çok sevdiği çıkartmayı (sticker) belirlediğiniz “özel süt içme takvimine” kendisi yapıştırırsa bu durumdan daha çok keyif alacaktır. 8. Meyveli süt besleyicidir. Bazı çocuklar ne yaparsanız yapın sütün tadına pek alışamazlar. Bu tür durumlar için çocuğunuzun en sevdiği meyveyi püre haline getirip süt ile karıştırabilirsiniz. 9. Dondurmalı ile sütün muhteşem birleşimi. Dondurma da harika bir kalsiyum kaynağıdır, neticede sütten yapılmaktadır. Bir bardak sütün içine bir top dondurma harika bir çözüm olabilir. Unutmayın, dondurmalı karışımı çocuğunuz mutlaka görsün, hatta bırakın kendi içeceğini kendisi hazırlasın. 10. Kakaolu süt. Son çare olsa da kakaolu süt de geçerlidir. Çocuğunuzun hiç süt içmemesindense kakaolu süt tercih etmesi de daha iyidir. |
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)